|
ศูนย์พัฒนาชนบทผสมผสานนางรอง (ซีเบิร์ดนางรอง) เป็นหนึ่งในจำนวน 17 ศูนย์/สาขา ของสมาคมพัฒนาประชากรและชุมชน
(Population and Community Development Association) ซึ่งเป็นหน่วยงานพัฒนาเอกชนที่ไม่แสวงผลกำไร มีนายมีชัย วีระไวทยะ เป็น
นายกสมาคมฯ
ศูนย์ฯ นางรอง ก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ.2527 ภายใต้โครงการ Community Based Integrated Rural Development (CBIRD) ซึ่งเป็น
โครงการพัฒนาชนบทที่เกิดจากความร่วมมือระหว่างรัฐบาลไทย กับรัฐบาลแคนาดา โดยได้รับงบประมาณสนับสนุนจาก Canadian
International Development Agency (CIDA)
วัตถุประสงค์
เพื่อต้องการยกระดับคุณภาพชีวิตของชาวบ้าน ในพื้นที่ 40 หมู่บ้าน 13 ตำบลให้ดีขึ้น โดยมุ่งพัฒนา 3 แนวทางคือ
1.พัฒนาด้านเศรษฐกิจส่งเสริมการผลิตและการตลาดและอุตสาหกรรมครัวเรือนมุ่งเน้นทรัพยากรที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาปรับใช้ให้
เกิดประโยชน์สูงสุด
2. พัฒนาด้านสาธารณสุขมูลฐาน เพื่อพัฒนาสภาพแวดล้อมและสุขอนามัยของชาวบ้านให้มีความเป็นอยู่ที่ดีขึ้น
3. พัฒนาด้านการศึกษา เน้นให้ชาวบ้านมีความรู้ และประกอบอาชีพ เพื่อนำไปใช้ให้สอดคล้องกับการพัฒนาหมู่บ้าน
โครงการแบ่งการดำเนินงานเป็น 2 ระยะ คือ
โครงการซีเบิร์ดนางรอง ระยะที่ 1 
เริ่มตั้งแต่ปี พ.ศ.2527-2532 ดำเนินงานรวมทั้งหมด 48 หมู่บ้านยากจน ในพื้นที่อำเภอนางรอง จังหวัดบุรีรัมย์ โดยมีวัตถุประสงค์หลัก
3 ประการ คือ เพื่อพัฒนาอาชีพและส่งเสริมรายได้ เพื่อพัฒนาสุขภาพอนามัยและสิ่งแวดล้อม และเพื่อพัฒนาความรู้และการบริหารจัดการ
ซึ่งการดำเนินงานในระยะที่ 1 มีขั้นตอนและวิธีการอยู่ 3 ขั้นตอน ได้แก่
ขั้นตอนที่1
กิจกรรมการพัฒนาอาชีพพื้นฐาน โดยแต่ละหมู่บ้านจะมีเจ้าหน้าที่ปฏิบัติการจากศูนย์ฯ นาง
รอง เข้าไปรับผิดชอบและทำงานร่วมกับราษฎรในชุมชน ซึ่งให้การสนับสนุนหลักในด้านเทคโนโลยี
ใหม่ๆด้านการจัดหาทุนและด้านการตลาด ผ่านกระบวนการฝึกอบรมให้ความรู้และเพิ่มทักษะ โดย
เน้นให้ชาวบ้านสามารถช่วยเหลือและพึ่งตนเองได้ กิจกรรมที่ส่งเสริมและสนับสนุน ได้แก่
- กิจกรรมด้านสุขภาพและโภชนาการ
- กิจกรรมด้านสิ่งแวดล้อม
- กิจกรรมด้านการผลิตพืชและสัตว์
- กิจกรรมส่งเสริมอุตสาหกรรมในครัวเรือน
|
ขั้นตอนที่2
การรวมกลุ่ม โดยศูนย์ฯ ได้ประสานงานกับส่วนราชการต่างๆ ส่งเสริมให้มีการจัดตั้งกลุ่มขึ้น
เช่น กลุ่มออมทรัพย์ กลุ่มร้านค้าสาธิต กลุ่มธนาคารข้าว กลุ่มกองทุนปุ๋ย และกลุ่มแม่บ้าน เป็นต้น
|
ขั้นตอนที่3
การพัฒนากลุ่มเป็นสหกรณ์ โดยศูนย์ฯ ได้ร่วมกับกระทรวงเกษตรและสหกรณ์โดยกรมส่ง
เสริมสหกรณ์สนับสนุนให้มีการจัดตั้งสหกรณ์ระดับตำบลขึ้น จำนวน 13 แห่ง เพื่อดำเนินกิจกรรมใน
ด้านการระดมและจัดหาทุนให้กับสมาชิกในอัตราดอกเบี้ยต่ำ รับซื้อสินค้าทางการเกษตรจากสมาชิก
รวมทั้งการจัดหาสินค้าหรือเครื่องมืออุปกรณ์ทางการเกษตรให้กับสมาชิกในราคายุติธรรม ซึ่งทำให้
เกิดอำนาจในการต่อรองกับบุคคลภายนอกได้มากยิ่งขึ้น
|
โครงการซีเบิร์ดนางรอง ระยะที่ 2 
เมื่อสิ้นสุดโครงการระยะที่ 1 ผลการประเมินโดยสถาบันวิจัยประชากรและสังคม มหาวิทยาลัย
มหิดล (IPSR) พบว่าโครงการซีเบิร์ดนางรอง ได้ก่อให้เกิดประโยชน์ต่อชาวบ้านในเขตดำเนินงาน
เป็นอย่างมาก ซึ่งนับว่าเป็นความสำเร็จที่น่าพอใจ ดังนั้น เพื่อให้ชาวบ้านและกลุ่มสหกรณ์ที่จัดตั้ง
ขึ้นสามารถพึ่งตนเองได้อย่างมั่นคง ทาง CIDA จึงพิจารณาให้การสนับสนุนด้านงบประมาณต่ออีก
5 ปี (2533-2538) และได้ขยายพื้นที่การดำเนินงานเป็น 90 หมู่บ้าน
มีวัตถุประสงค์หลังของโครงการ คือ
- เพื่อส่งเสริมและพัฒนาอาชีพแก่ชาวชนบทให้มีรายได้เพิ่มขึ้น
- เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งด้านการบริหาร และการจัดการให้แก่สหกรณ์
- เพื่อส่งเสริมและพัฒนางานอุตสาหกรรมสู่ชนบท
|
การดำเนินโครงการซีเบิร์ด ระยะที่ 2 ได้เน้นการพัฒนาสหกรณ์ให้มีความเข้มแข็ง โดยการ
สนับสนุนให้สหกรณ์ดำเนินธุรกิจในด้านอุตสาหกรรมควบคู่กับการดำเนินกิจกรรมในด้านการเกษตร
และสินเชื่อ นอกจากนี้ ยังเน้นกิจกรรมการส่งเสริมและพัฒนางานอุตสาหกรรมสู่ชนบท ผ่านโครง
การธุรกิจเพื่อสังคม หรือ TBIRD ซึ่งสมาคมพัฒนาประชากรและชุมชนได้จัดทำขึ้น โดยชักชวน
บริษัทเอกชนต่างๆ เข้ามาร่วมงานกับสมาคมฯ เพื่อช่วยเหลือราษฎรในชนบท
|
|